احتياج به توليد اين‌گونه فراورده‌ها ، در كشورى كه آب كيمياست و هوا خشك ، و بيابان بىآب و علف ديه را در كام خود فرو مىبرد ، توجيه كنندهء اين‌گونه علايق مردم به‌شمار مىرود . از همين روست كه نه فقط در استان اصفهان ، بلكه در سرتاسر كشور صدها محل را به اسامى ميوه‌ها و خوردنيها ناميده‌اند . به‌عنوان شاهد بگوييم كه در استان خراسان 21 محل داريم كه به نامهاى انارك ، انارستان ، اناران و غير اينها از ساير ميوه‌ها و خوردنيها چون بادام ، انجير و ارزن ناميده شده است و البته اين تعداد برحسب پژوهشى است كه اجمالا به عمل آوردم و مسلما با تفحص بليغ اين تعداد بيشتر خواهد شد . حتى از نام چوبهاى خوب و محكم و درختهاى زيبا و دلاويز چون چنار و مورد براى نام ديه‌ها استفاده كرده‌اند . مورد يكى از درختان مورد احترام گذشتگان است كه در كتابهاى دينى هم وصف آن آمده است و برحسب فحص اجمالى كه به عمل آوردم قريب 34 محل در ايران به نامهاى مورد ، موردان ( ايزه ، سيرجان ) ، موردستان ، موردك ( جهرم ) غيره و غيره نام دارد . اسمهايى مثل چناران و خياران و نخودان و شاه‌توت و كلمى و كلم‌بالا در خراسان و ساير نواحى كشور فراوان است . باز برحسب مثال در استان فارس 31 محل داريم كه برخى با اضافهء آب مثل آب‌انجير ، آب‌نارو و غيره و غيره ناميده شده است . « 1 » اگر از اختصارى كه در تحرير اين وجيزه مورد نظر است بگذريم ، مىتوانيم در همهء استانهاى ايران امثلهء پراكنده‌اى از اين دست ارائه دهيم . ظاهرا به علت كثرت و فراوانى اين ميوه‌ها در اطراف كشور و توجهى كه از ديرباز به اين ميوه‌ها شده است ، اماكن بسيارى را به نام انار و انارك و انواع مضافات و مشتقات آن و همچنان انجير و انجيران و غيره از همه‌گونه تركيبات اين واژه‌ها در اطراف كشور نامگذارى كرده‌اند . شايد از باب اينكه اين دو ميوهء شيرين و ترش خوشمزه و خوشگوار به علت سازگارى با كم‌آبى و هواى خشك ، خوب در اين سرزمين پرورش مىيافته و قرنها مردم را شيرين‌كام و سيراب كرده است . اين اسامى بر روى ديه‌ها و امكنه نهاده شده است و پيش از آنكه به شرح امكنهء موسوم به اين اسامى در ناحيت اصفهان بپردازيم ، اين ضابطه را روشن و واضح بگوييم كه مكان از باب قرينهء حال و محل به نام محصول عمده ، هرچه

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 269 م . آ . ا . ص 184 ، 182 ، 75 ، 35 ، 88 ، 132 ، 180 ، 251 ، 255 و همچنين فرهنگ آ . م . م . ذيل اين نامها و نيز نشريهء 289 م . آ . ا . ص 17 ، 33 ، 32 ، 49 ، 73 ، 123 ، 136 و 22 و غيره . . .